Autobiografia z historią w tle

Setna rocznica urodzin Jana Józefa Szczepańskiego stała się pretekstem do wydania finalnej części jego zapisków. Dziennik 1990-2001. Tom 6” przynosi ostatnie refleksje wybitnego prozaika i eseisty, scenarzysty i reportera.

Portret powojennej Polski

„Dzienniki” Szczepańskiego obejmują bardzo szeroki przedział czasowy – od roku 1945 do końca 2001. Wszystkie sześć tomów składa się na niezwykłą panoramę powojennej Polski. Znakomicie napisane, pełne celnych obserwacji i głębokich refleksji „Dzienniki” są kopalnią wiedzy o PRL-u i pierwszym dziesięcioleciu III RP. Znane nam doskonale fakty historyczne naznaczone są osobistą perspektywą pisarza, przeplatając się z wydarzeniami jego niezwykle barwnego życia.

Szczepański był żołnierzem kampanii wrześniowej’39, a później uczestnikiem ruchu oporu, żołnierzem AK i partyzantem. Okres wojenny znalazł szczególne odbicie w jego twórczości, przynosząc głośną opowieść o klęsce wrześniowej „Polska jesień” i cykl demaskatorskich opowiadań partyzanckich „Buty”. Sczepański był też autorem kilku scenariuszy do popularnych wojennych filmów – „Wolne miasto”, „Westerplatte”, „Hubal”. Ale zajmował się nie tylko literaturą. Był także zapalonym taternikiem, żeglarzem, podróżnikiem. Zachwycony urodą świata i wrażliwy na jego piękno, wyprawiał się w odległe miejsca globu, przywożąc z nich serie doskonałych reportaży.

Barwy życia

Wszystkie te fascynacje Szczepańskiego są obecne na kartach jego dzienników w barwnych opowieściach i anegdotach. Peerelowską rzeczywistość przysłowiowo uznajemy za szarą, monotonną i beznadziejną, ale czytając Szczepańskiego wcale nie odniesiemy takiego wrażenia. Jego pasja życia nawet ponurym czasom pomaga nadać nowych barw. Jednak w szóstym, ostatnim tomie „Dzienników” nastrój nieco się zmienia. Pisarz częściej wspomina tych, którzy odeszli, dokonuje podsumowań, powoli żegna się ze swoimi czytelnikami.

Podróż do przeszłości

„Dzienniki” Szczepańskiego to fascynująca lektura. Znakomity literacko, wyrazisty i barwny autoportret pisarza, osadzony w rzeczywistości powojennej Polski, przyniesie czytelnikowi wiele zaskoczeń i sporą satysfakcję. Starszym podsunie odświeżony obraz zdarzeń, które jeszcze pamiętają. Dla młodszych będzie ciekawą wycieczką w przeszłość, w czasy ich dziadków.

Sześć tomów zapisków Szczepańskiego można z pewnością uznać za kolejny wielki dziennik w polskiej literaturze. Miniony i obecny wiek przyniósł ich wyjątkowo dużo. Dzienniki Gombrowicza czy Herlinga-Grudzińskiego, Dąbrowskiej czy Iwaszkiewicza stały się wspaniałym post scriptum do ich twórczości. A czasem – jak w przypadku Gombrowicza – uznawane są za rzeczy najlepsze i najmocniejsze w całym ich dorobku. To po prostu wielka literatura. Czytając Szczepańskiego również nie poczujemy się zawiedzeni.

 

 


Posted in Autobiografie and tagged , , , by with no comments yet.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *